1
00:00:17,160 --> 00:00:20,120
আমাদের প্রাকৃতিক বিশ্ব জুড়ে,

2
00:00:20,120 --> 00:00:23,440
জীবন অসংখ্য রূপ ধারণ করেছে।

3
00:00:26,880 --> 00:00:30,480
বিস্ময়কর, অদ্ভুত...

4
00:00:31,560 --> 00:00:33,920
..এবং অবিরাম বৈচিত্র্যময়।

5
00:00:38,280 --> 00:00:41,280
এটা সব কল্পনা করা সহজ
এই যেমন,

6
00:00:41,280 --> 00:00:43,160
কোনোভাবে পূর্বনির্ধারিত...

7
00:00:45,440 --> 00:00:49,320
.. যে এটি তৈরি করা হয়েছে,
ভারসাম্য এবং উদ্দেশ্যের একটি বিশ্ব,

8
00:00:49,320 --> 00:00:53,320
কিন্তু সত্য...
সত্য অনেক বেশি বন্য।

9
00:00:53,320 --> 00:00:56,560
এটি বেঁচে থাকা একটি পৃথিবী।

10
00:00:58,600 --> 00:01:01,440
পৃথিবীর আদি মুহূর্ত থেকে,

11
00:01:01,440 --> 00:01:03,920
বিবর্তন হয়েছে নীরবে,

12
00:01:03,920 --> 00:01:05,520
নিরলসভাবে,

13
00:01:05,520 --> 00:01:08,000
জীবনের গল্পকে রূপ দিয়েছে।

14
00:01:09,440 --> 00:01:10,560
আমি এটা শুনতে পাচ্ছি...

15
00:01:11,920 --> 00:01:13,640
আর এই সিরিজে...

16
00:01:13,640 --> 00:01:15,720
এটা বেশ আবেগপ্রবণ,
যদি আমি আপনার সাথে সৎ হই!

17
00:01:15,720 --> 00:01:20,960
...আমরা আশ্চর্যজনক বিষয়গুলো খুঁজে বের করব
পাঁচজনের বিবর্তনীয় যাত্রা

18
00:01:20,960 --> 00:01:23,600
আইকনিক আধুনিক প্রাণী।

19
00:01:23,600 --> 00:01:25,160
এই দেখুন!

20
00:01:25,160 --> 00:01:27,240
সত্যিই দর্শনীয়!

21
00:01:27,240 --> 00:01:31,320
আমরা তাদের oddball দেখা হবে
সুদূর অতীত থেকে পূর্বপুরুষ

22
00:01:31,320 --> 00:01:35,520
এবং আবিষ্কার করুন কিভাবে প্রজন্ম,
প্রজন্ম দ্বারা...

23
00:01:35,520 --> 00:01:39,080
একেবারে আশ্চর্যজনক!

24
00:01:39,080 --> 00:01:42,600
..তারা বদলে গেছে, হয়ে গেছে
আমরা আজ জানি প্রাণী.

25
00:01:45,680 --> 00:01:50,200
ছোট থেকে শুরু আসে
সবচেয়ে অসাধারণ গল্প,

26
00:01:50,200 --> 00:01:54,280
বেঁচে থাকার গল্প,
উদ্ভট রূপান্তরের,

27
00:01:54,280 --> 00:01:57,440
অদ্ভুতভাবে জীবন গঠন করা
উপায়

28
00:01:57,440 --> 00:02:02,280
এবং, সবকিছুর পিছনে,
বিবর্তনের অপ্রতিরোধ্য শক্তি।

29
00:02:59,800 --> 00:03:05,440
যে দেখো! তারা বলতেন
প্রাণীরা আনন্দ অনুভব করতে পারেনি।

30
00:03:05,440 --> 00:03:11,320
এসো! কাদামাখা মনে হয়,
ভেজা আনন্দ আমার!

31
00:03:17,480 --> 00:03:18,760
ক্রিস হাসে

32
00:03:21,800 --> 00:03:26,760
আফ্রিকান সাভানা হাতি আছে
বিবর্তনের অন্যতম হতে হবে

33
00:03:26,760 --> 00:03:29,320
মুগ্ধকর অদ্ভুত প্রাণী।

34
00:03:30,760 --> 00:03:32,040
মানে, কাণ্ডের দিকে তাকান।

35
00:03:33,440 --> 00:03:37,560
যখন তারা প্রাপ্তবয়স্ক হয়, তখন তা পরিমাপ করে
দৈর্ঘ্যে প্রায় দুই মিটার,

36
00:03:37,560 --> 00:03:41,520
এবং এটি রয়েছে
সম্ভবত 90,000 ক্ষুদ্র পেশী।

37
00:03:43,800 --> 00:03:45,760
এবং তারপর tusks.

38
00:03:45,760 --> 00:03:48,600
এগুলি এমন দাঁত যা কখনই নয়
বৃদ্ধি বন্ধ

39
00:03:49,920 --> 00:03:52,720
কান !
এই কানের দিকে তাকাও,

40
00:03:52,720 --> 00:03:55,280
একটি টেবিল ক্লথের আকার,

41
00:03:55,280 --> 00:03:56,720
দূরে flapping.

42
00:03:59,840 --> 00:04:06,040
কিন্তু তাদের এক সবচেয়ে সুস্পষ্ট সংজ্ঞা
বৈশিষ্ট্য, অবশ্যই, তাদের আকার.

43
00:04:06,040 --> 00:04:07,400
যে দেখো!

44
00:04:10,160 --> 00:04:14,640
তারা নিয়মিত পারে
পাঁচ, ছয়, সাত টনে পৌঁছান।

45
00:04:14,640 --> 00:04:16,640
সবচেয়ে বড়, দশ টন।

46
00:04:17,840 --> 00:04:19,560
তারা বিশাল।

47
00:04:21,320 --> 00:04:23,280
সুতরাং, এখানে আপনার জন্য একটি প্রশ্ন.

48
00:04:23,280 --> 00:04:26,880
কিভাবে বিবর্তন এসেছে
জটিল কিছু দিয়ে,

49
00:04:26,880 --> 00:04:30,480
যেমন সুন্দর
এবং এই হিসাবে বিশাল?

50
00:04:31,640 --> 00:04:34,200
হাতি কিভাবে এলো?

51
00:04:38,960 --> 00:04:41,720
ভাল, হাতি বুঝতে,

52
00:04:41,720 --> 00:04:44,280
বৃহত্তম স্থল প্রাণী
আজ জীবিত...

53
00:04:46,520 --> 00:04:49,440
..আপনাকে বুঝতে হবে
বিবর্তন নিজেই।

54
00:04:51,640 --> 00:04:55,480
কোন নীলনকশা ছিল না,
কোন মহান নকশা.

55
00:04:56,920 --> 00:05:03,120
বিবর্তন একটি প্রক্রিয়া, আকৃতির
শক্তিশালী, অদৃশ্য ড্রাইভার দ্বারা।

56
00:05:06,600 --> 00:05:07,800
ক্ষুধার মতো...

57
00:05:08,800 --> 00:05:09,840
..দ্বন্দ্ব...

58
00:05:10,960 --> 00:05:12,000
..এবং এমনকি...

59
00:05:14,840 --> 00:05:16,240
.. বিপর্যয়।

60
00:05:18,120 --> 00:05:20,920
তাহলে আমাদের গল্পের শুরু কোথায়?

61
00:05:23,160 --> 00:05:27,760
উত্তর কি আছে
এই দৈত্য তৈরি হয়.

62
00:05:30,560 --> 00:05:35,800
তারা বিশ্বের বৃহত্তম ভূমি হতে পারে
স্তন্যপায়ী, তারা সুন্দর হতে পারে,

63
00:05:35,800 --> 00:05:42,080
কিন্তু নির্মমভাবে জৈবিকভাবে বলতে গেলে,
এটি কোষের একটি বিশাল ভর মাত্র।

64
00:05:42,080 --> 00:05:44,760
এখন, হাতির ক্ষেত্রে,
এটি অনেক কোষ।

65
00:05:44,760 --> 00:05:46,640
এটা একটা কোয়াড্রিলিয়ন।

66
00:05:46,640 --> 00:05:50,440
এটির পরে 15টি শূন্য সহ একটি।

67
00:05:57,360 --> 00:06:02,840
কোষ হল মৌলিক বিল্ডিং
ব্লক, শুধু হাতির নয়,

68
00:06:02,840 --> 00:06:06,920
কিন্তু আজ সব জীবনের, তা হোক
পশু...

69
00:06:07,920 --> 00:06:09,320
.. উদ্ভিদ,

70
00:06:09,320 --> 00:06:10,440
ছত্রাক...

71
00:06:11,960 --> 00:06:13,120
..বা ব্যাকটেরিয়া।

72
00:06:16,160 --> 00:06:18,560
তাহলে, সেই কোষগুলি কোথা থেকে এসেছে?

73
00:06:20,480 --> 00:06:25,200
ওয়েল, এই প্রাণীর প্রতিটি এক
কোষ অন্য থেকে এসেছে

74
00:06:25,200 --> 00:06:29,320
কোষ, যার হয়
বিভক্ত বা পুনরুত্পাদিত।

75
00:06:29,320 --> 00:06:32,160
ঠিক আছে, সেই কোষগুলো কোথা থেকে এসেছে?

76
00:06:32,160 --> 00:06:34,800
ভাল, তারা অন্যান্য কোষ থেকে আসে
যে বিভক্ত এবং পুনরুত্পাদন.

77
00:06:34,800 --> 00:06:39,000
আসলে, আমরা এই চেইন ট্রেস করতে পারেন
অকল্পনীয় উপর ফিরে

78
00:06:39,000 --> 00:06:44,840
সময়ের পর্যায়, অনেক মাধ্যমে
দীর্ঘকাল হারিয়ে বিলুপ্ত প্রজাতি,

79
00:06:44,840 --> 00:06:50,160
উল্লেখযোগ্যভাবে পর্যন্ত
এটি একক বিন্দুতে একত্রিত হয়,

80
00:06:50,160 --> 00:06:54,960
একটি এককোষী জীব যে
প্রতিটি জীবের সাথে সংযুক্ত,

81
00:06:54,960 --> 00:06:58,280
জীবনের গাছের প্রতিটি শাখা,

82
00:06:58,280 --> 00:07:03,680
বসবাসকারী একটি সাধারণ পূর্বপুরুষ
কোটি কোটি বছর আগে,

83
00:07:03,680 --> 00:07:06,920
যে সেল সবকিছু শুরু করেছে।

84
00:07:09,320 --> 00:07:13,880
এখন, যখন বিবর্তনের কথা আসে,
আপনাকে দীর্ঘ দৃষ্টিভঙ্গি নিতে হবে।

85
00:07:14,880 --> 00:07:17,640
আমি সত্যিই দীর্ঘ দৃশ্য মানে.

86
00:07:19,160 --> 00:07:25,120
হাতির অসম্ভব যাত্রা
স্তন্যপায়ী প্রাণীর আগে শুরু হয়, আগে

87
00:07:25,120 --> 00:07:31,040
ডাইনোসর আগে, প্রায় stomped
কিছু এমনকি stomp পা ছিল.

88
00:07:32,360 --> 00:07:35,520
এটি একটি গল্প যে শুরু হয়
একটি সহজ সত্য সঙ্গে।

89
00:07:38,680 --> 00:07:42,760
বিকশিত হতে চাইলে,
আপনাকে প্রথমে বাঁচতে হবে।

90
00:07:50,920 --> 00:07:52,400
হিংস্র,

91
00:07:52,400 --> 00:07:54,040
জোরে...

92
00:07:54,040 --> 00:07:57,000
সত্যি বলতে, ওভারড্রামাটিক।

93
00:07:57,000 --> 00:07:59,400
তরুণ পৃথিবী কোন স্বর্গ নয়...

94
00:08:02,480 --> 00:08:07,360
..কিন্তু ঢেউয়ের নিচে,
জীবন ইতিমধ্যে ধরে নিয়েছে।

95
00:08:12,240 --> 00:08:16,640
কোটি কোটি ক্ষুদ্র,
আদিম কোষ উপাদানগুলির সাথে যুদ্ধ করে।

96
00:08:19,640 --> 00:08:22,240
প্রায় সব ধ্বংস হবে.

97
00:08:28,240 --> 00:08:31,600
কিন্তু এক কোষ আলাদা।

98
00:08:32,920 --> 00:08:39,440
এই ক্ষুদ্র দাগের মধ্যেই রয়েছে
সমস্ত জীবন্ত জিনিসের ভবিষ্যত।

99
00:08:41,560 --> 00:08:43,480
এটি একটি নাম সহ একটি দাগ.

100
00:08:44,880 --> 00:08:50,080
LUCA এর সাথে দেখা করুন, চূড়ান্তভাবে বেঁচে থাকা।

101
00:08:50,080 --> 00:08:55,480
মহা-মহান-মহৎ সময়
আপনার কোটি কোটি দাদা,

102
00:08:55,480 --> 00:09:00,440
হাতি, এবং অন্যান্য
পৃথিবীতে জীবন্ত জিনিস।

103
00:09:20,400 --> 00:09:26,000
লুকা দাঁড়িয়ে আছে
সর্বশেষ সর্বজনীন সাধারণ পূর্বপুরুষের জন্য।

104
00:09:26,000 --> 00:09:30,200
সুতরাং, এর শুধু এই সম্পর্কে চিন্তা করা যাক
এক মুহুর্তের জন্য, কারণ এটি ছিল

105
00:09:30,200 --> 00:09:34,280
এককোষী জীব,
সম্পূর্ণরূপে একটি বিশ্বের চারপাশে ভাসমান

106
00:09:34,280 --> 00:09:40,800
আমাদের নিজেদের জন্য এলিয়েন, যা জন্ম দিয়েছে
আমাদের গ্রহের প্রতিটি জীবন্ত জিনিসের কাছে।

107
00:09:40,800 --> 00:09:44,960
এটাই আমি, এটাই তুমি, এইটুকুই
প্রাণী, সমস্ত গাছপালা,

108
00:09:44,960 --> 00:09:48,520
সমস্ত ছত্রাক, সমস্ত ব্যাকটেরিয়া,
সবকিছু!

109
00:09:48,520 --> 00:09:51,080
সুতরাং, LUCA শুধুমাত্র একটি চতুর নয়
আদ্যক্ষর

110
00:09:51,080 --> 00:09:53,440
জীববিজ্ঞান ক্লাসের বাইরে কিছু।

111
00:09:53,440 --> 00:09:59,080
LUCA বিন্দু সংজ্ঞায়িত করে যেখানে
জীবনের গল্প যেমন আমরা জানি

112
00:09:59,080 --> 00:10:00,120
সত্যিই শুরু.

113
00:10:06,080 --> 00:10:08,840
LUCA এর কোন জীবাশ্ম নেই...

114
00:10:11,000 --> 00:10:14,160
.. কিন্তু সব জীবন্ত কারণ
জিনিস ডিএনএ আছে

115
00:10:14,160 --> 00:10:19,400
এবং একই জেনেটিক কোড ব্যবহার করি, আমরা
একটি ভাগ করা মূল হতে হবে জানি.

116
00:10:23,120 --> 00:10:24,600
ওটা দেখো।

117
00:10:24,600 --> 00:10:28,080
কিন্তু লুকা কেন
এবং এর বংশধররা বেঁচে আছে...

118
00:10:28,080 --> 00:10:32,240
ওহ!
..যখন ট্রিলিয়ন অন্যদের অদৃশ্য হয়ে গেল?

119
00:10:32,240 --> 00:10:34,800
যে আসলে শুরু
আমার হাত পোড়াতে

120
00:10:36,120 --> 00:10:40,600
পৃথিবীর মধ্যে ক্লু পাওয়া যাবে
সবচেয়ে চরম জায়গা।

121
00:10:42,240 --> 00:10:45,440
আমি ওখান থেকে হাত সরিয়ে নিতে চাই।
এতই গরম।

122
00:10:49,920 --> 00:10:54,120
সঙ্গে ক্ষারীয় জল আপ
86 ডিগ্রি সেন্টিগ্রেড থেকে...

123
00:10:57,320 --> 00:11:01,680
..এগুলো বৈরী ধরনের
পরিস্থিতি LUCA সহ্য করে থাকতে পারে।

124
00:11:03,480 --> 00:11:05,080
কিন্তু তবুও, দেখুন।

125
00:11:05,080 --> 00:11:08,120
জীবন সহ্য করছে
এখানে সব বৃত্তাকার.

126
00:11:14,040 --> 00:11:17,400
আমি জানি তুমি কি ভাবছ,
এটা খুব একটা ভালো লাগে না,

127
00:11:17,400 --> 00:11:22,200
এবং অবশ্যই আমাদের তুলনায়,
এই বেশ সহজ জিনিস.

128
00:11:22,200 --> 00:11:24,560
কিন্তু আমি আপনাকে বলতে হবে, এটা না.

129
00:11:24,560 --> 00:11:27,480
এখানে কোষের মধ্যে আছে
সবচেয়ে জটিল

130
00:11:27,480 --> 00:11:30,160
পরিচিত মহাবিশ্বের জিনিস।

131
00:11:30,160 --> 00:11:33,800
এই কোষ প্রতিটি এক
শক্তি উৎপন্ন করছে,

132
00:11:33,800 --> 00:11:36,160
সেই শক্তি বিতরণ করা,
বর্জ্য মোকাবেলা।

133
00:11:36,160 --> 00:11:40,840
এটি তার পরিবেশের প্রতি সংবেদনশীল,
এটা প্রজনন

134
00:11:40,840 --> 00:11:44,760
এই কোষগুলোর প্রত্যেকটিই বেশি
যেকোনো মেশিনের চেয়ে জটিল

135
00:11:44,760 --> 00:11:46,880
কখনও কোন মানুষের দ্বারা তৈরি.

136
00:11:49,040 --> 00:11:54,480
ঠিক এই কোষগুলির মতো, LUCA ছিল
জটিল, মজবুত, স্থিতিস্থাপক...

137
00:11:55,880 --> 00:11:59,520
..যা এটি সাহায্য করতে পারে
প্রতিকূলতার বিরুদ্ধে আঁকড়ে থাকা।

138
00:12:01,080 --> 00:12:07,040
এখন, আমরা জানি যে লুকা ছিলেন না
প্রথম কোষ এবং এটি মধ্যে বসবাস

139
00:12:07,040 --> 00:12:11,480
অন্যান্য কোষ, কিন্তু এটি কি তৈরি করেছে
বিশেষ করে এটি শুধু বেঁচে ছিল না,

140
00:12:11,480 --> 00:12:14,520
এটা বিকশিত, এটা বেঁচে.

141
00:12:14,520 --> 00:12:17,280
রাসায়নিকের সেই ছোট্ট বুদবুদ,

142
00:12:17,280 --> 00:12:20,240
বিশৃঙ্খলার মধ্যে গঠিত
বিলিয়ন বছর আগে।

143
00:12:26,720 --> 00:12:31,000
LUCA ছোট সেল যে পারে.

144
00:12:35,840 --> 00:12:37,760
লাকি? হ্যাঁ।

145
00:12:37,760 --> 00:12:40,600
ভাগ্যবান? প্রায় অবশ্যই...

146
00:12:42,520 --> 00:12:46,840
..কিন্তু এতে জীবনের শ্রেষ্ঠত্বও আছে
বেঁচে থাকার কৌশল।

147
00:13:00,720 --> 00:13:03,640
LUCA নিজেই কপি করতে পারে।

148
00:13:04,960 --> 00:13:07,440
ভাল তার জেনেটিক রাখা যথেষ্ট
লাইন যাচ্ছে...

149
00:13:09,680 --> 00:13:13,640
..কিন্তু এত নিখুঁতভাবে নয় যে প্রতিটি
অনুলিপি অভিন্ন।

150
00:13:16,600 --> 00:13:21,520
প্রতিটি নতুন প্রজন্মের সাথে,
ক্ষুদ্র ত্রুটি, মিউটেশন,

151
00:13:21,520 --> 00:13:22,960
তার ডিএনএ মধ্যে হামাগুড়ি.

152
00:13:25,720 --> 00:13:31,600
এবং এখনও এই তথাকথিত ভুল
জ্বালানী বিবর্তন।

153
00:13:34,000 --> 00:13:38,360
আমাদের আধুনিকতার গল্প,
জীবন্ত পৃথিবী শুরু হয়েছে।

154
00:13:42,880 --> 00:13:45,480
এখন দ্রুত এগিয়ে আঘাত করার পালা।

155
00:13:48,360 --> 00:13:51,720
মানে, আপনি চার বিলিয়ন কভার করতে পারবেন না
বিবর্তনের বছর ছাড়া

156
00:13:51,720 --> 00:13:53,280
কিছু অধ্যায় এড়িয়ে যাওয়া।

157
00:13:55,960 --> 00:13:58,120
প্রজন্মের পর প্রজন্ম,

158
00:13:58,120 --> 00:14:02,240
সামান্য ভুলের দিকে নিয়ে যায়
সম্পূর্ণ নতুন জীবন ফর্ম।

159
00:14:04,200 --> 00:14:09,760
কিছু কোষ ক্যাপচার করতে শুরু করে
সূর্যালোক - উদ্ভিদের পূর্বপুরুষ।

160
00:14:12,360 --> 00:14:17,360
অন্যরা খাওয়ানোর সাথে খাপ খাইয়ে নেবে
ক্ষয় উপর - ছত্রাক.

161
00:14:22,600 --> 00:14:28,280
অনেকে ছোট এবং সরল থাকে -
জীবাণুর লুকানো জগত।

162
00:14:33,600 --> 00:14:36,280
কিন্তু কোষ যে দেবে
হাতির দিকে ওঠা

163
00:14:36,280 --> 00:14:37,960
একটি খুব ভিন্ন পথ নিন...

164
00:14:41,800 --> 00:14:45,360
..সাড়ে তিন বিলিয়ন
LUCA এর বছর পর...

165
00:14:48,000 --> 00:14:51,320
.. পৃথিবী যখন গভীরে থাকে
জমা

166
00:15:04,600 --> 00:15:09,720
এটি একটি তীব্র সময়কাল
গ্লোবাল কুলিং।

167
00:15:09,720 --> 00:15:15,360
বরফ গ্রহকে আঁকড়ে ধরে,
এবং খাদ্য জাল ভেঙ্গে পড়ছে।

168
00:15:17,760 --> 00:15:21,240
কিন্তু ঠান্ডা এবং অন্ধকারের মধ্যে কোথাও,

169
00:15:21,240 --> 00:15:25,840
একটি ক্ষুধার্ত সেল সম্পর্কে
সবকিছু পরিবর্তন করতে।

170
00:15:37,160 --> 00:15:41,760
খাওয়ানোর প্রয়োজনীয়তা মহান এক
বিবর্তনের চালিকা শক্তি।

171
00:15:41,760 --> 00:15:45,160
যে কোন প্রাণী তার খাদ্য খুঁজে পেতে পারে
আরও দক্ষতার সাথে আরও বেশি

172
00:15:45,160 --> 00:15:49,640
বেঁচে থাকার এবং এর জিন পাস করার সম্ভাবনা
পরবর্তী প্রজন্মের মধ্যে,

173
00:15:49,640 --> 00:15:54,840
যেমন ছিল
600 মিলিয়ন বছর আগে

174
00:15:54,840 --> 00:15:59,040
যখন একটি একক কোষ
একটি অগ্রগতির দ্বারপ্রান্তে ছিল,

175
00:15:59,040 --> 00:16:01,960
একটি যুগান্তকারী যে হবে
অবিশ্বাস্য নেতৃত্ব

176
00:16:01,960 --> 00:16:05,880
প্রায় সব বৈচিত্র্য
প্রাণী জীবন আসতে.

177
00:16:13,440 --> 00:16:16,560
প্রাচীনের সাথে দেখা করুন
হাতির পূর্বপুরুষ...

178
00:16:17,560 --> 00:16:20,600
..সত্যিই সব ধরনের প্রাণী।

179
00:16:28,720 --> 00:16:33,040
Urchoanozoan এখন আছে
শক্তির জন্য মাইটোকন্ড্রিয়া...

180
00:16:35,440 --> 00:16:37,360
নিয়ন্ত্রণের জন্য একটি নিউক্লিয়াস...

181
00:16:40,680 --> 00:16:43,400
..এবং নড়াচড়া করার জন্য একটি লেজের মতো ফ্ল্যাজেলাম।

182
00:16:46,560 --> 00:16:49,080
কিন্তু একটা জিনিস বদলায়নি...

183
00:16:51,600 --> 00:16:54,280
..এই কোষটি এখনও ছোট...

184
00:16:56,600 --> 00:16:59,560
..মাত্র 100তম
এক মিলিমিটার জুড়ে।

185
00:17:04,720 --> 00:17:08,040
এটি একটি ছোট কোষ
একটি বড় সমস্যা সঙ্গে।

186
00:17:10,280 --> 00:17:13,320
খাদ্য নিষ্ঠুরভাবে দুষ্প্রাপ্য।

187
00:17:16,560 --> 00:17:22,880
আর সেই কোষের প্রাচীন ক্ষুধা
একটি নতুন কোর্সে জীবন সেট হতে পারে.

188
00:17:24,960 --> 00:17:30,040
এবং আপনি কিভাবে দেখতে পারেন, ধন্যবাদ
আজ জীবিত একটি অসাধারণ প্রাণী।

189
00:17:34,800 --> 00:17:36,240
{\an8}আপনি হয়তো ভাবছেন, কী আছে

190
00:17:36,240 --> 00:17:39,400
এই মত পোকা একটি ভর পেয়েছিলাম

191
00:17:39,400 --> 00:17:43,200
একটি প্রাচীন সঙ্গে করতে
এককোষী জীব?

192
00:17:43,200 --> 00:17:48,000
ওয়েল, মোচড় হয়
যে খাবারের সন্ধানে,

193
00:17:48,000 --> 00:17:51,320
তারা উভয় সঙ্গে এসেছিল
একটি অনুরূপ সমাধান ...

194
00:17:52,840 --> 00:17:55,080
..এবং এটি সংখ্যার নিচে।

195
00:17:57,600 --> 00:18:01,040
তুমি দেখো,
একক পিঁপড়া খুব ভালো নয়

196
00:18:01,040 --> 00:18:05,800
যখন এটা অপ্রতিরোধ্য শিকার আসে.

197
00:18:05,800 --> 00:18:08,960
তারা খুব ছোট,
তাদের শক্তি নেই।

198
00:18:08,960 --> 00:18:14,000
সুতরাং, তারা কি করেছে
গণহত্যার যন্ত্রে পরিণত হয়।

199
00:18:16,640 --> 00:18:21,080
প্রতিটি এক ব্যক্তির আছে
সেই যন্ত্রের কগ হয়ে উঠুন,

200
00:18:21,080 --> 00:18:24,040
এবং এর মানে হল যে তারা
অনেক বেশি দক্ষ

201
00:18:24,040 --> 00:18:28,880
এটা যাহা হ্যান্ডেল আসে যখন
তারা খেতে যাচ্ছে.

202
00:18:28,880 --> 00:18:31,040
ওহ! সব ঠিক আছে।

203
00:18:33,560 --> 00:18:37,600
এই পিঁপড়াগুলি এক দৈত্য হিসাবে কাজ করে
জীব...

204
00:18:40,640 --> 00:18:44,760
.. সঙ্গে তাদের খাবার অপ্রতিরোধ্য
সংখ্যার নিছক বল...

205
00:18:47,640 --> 00:18:51,960
..এবং যখন তারা ঝাঁক দেয়,
প্রায় সবকিছু মেনুতে আছে।

206
00:18:54,040 --> 00:18:57,600
ক্রিকেট, শুঁয়োপোকা,
অথবা, যদি তারা আহত হয়,

207
00:18:57,600 --> 00:19:04,080
এমনকি মুরগি, ছাগল এবং শূকর এবং,
এটা অনুভব করে, এমনকি একটি Packham!

208
00:19:04,080 --> 00:19:08,960
এবং যারা সঙ্গে সমান্তরাল আছে
প্রাচীন এককোষী জীব,

209
00:19:08,960 --> 00:19:13,960
কারণ তারা দত্তক নিতে চলেছে
একটি অনুরূপ কৌশল যা হবে

210
00:19:13,960 --> 00:19:15,400
ukupilibula icalo...

211
00:19:16,440 --> 00:19:18,000
..umuyayaya.

212
00:19:18,000 --> 00:19:20,360
Oh, ubusuma bwandi!

213
00:19:20,360 --> 00:19:24,000
Ici calo candi calyaluka umuyayaya, ine
tontonkanyeni, ukuba uwa cine cine kuli imwe.

214
00:19:24,000 --> 00:19:27,800
Kuli bamo pali bene mu fifulo .
ukuti tamwakabe no kubapanga filimu.

215
00:19:27,800 --> 00:19:29,120
Fumenipo!

216
00:19:33,280 --> 00:19:36,560
Imyaka ukucila pali 600 iyapitapo,

217
00:19:36,560 --> 00:19:40,600
Iciputulwa ca nshita cili mupepi no
ukucita icintu cimo ica kwalula.

218
00:19:45,480 --> 00:19:49,400
Pa muulu wa iko paliba ifya kufwala .
na ma molekyulu ayakakatika...

219
00:19:53,200 --> 00:19:55,280
..kabili ilyo inshita yafika .
ukwakanya...

220
00:19:57,200 --> 00:20:00,800
..mucifulo ca kusendama pa menshi ku kwikala
imikalile iyaibela...

221
00:20:03,200 --> 00:20:06,080
..ababili bashala abaikatana pamo.

222
00:20:09,560 --> 00:20:11,480
Batwalilila ukukansana.

223
00:20:13,600 --> 00:20:16,280
Ama cell ayengi yalakakatila
pamo...

224
00:20:18,280 --> 00:20:19,320
...ukufika...

225
00:20:20,640 --> 00:20:23,280
..amafomu ya bucibusa ubukulu.

226
00:20:30,560 --> 00:20:32,720
Iitwa Intanda ya Mfwa...

227
00:20:34,960 --> 00:20:38,400
..cikulu 100
ukucila pa cipindami cimo...

228
00:20:43,160 --> 00:20:46,840
..kabili cili na fimo
uwa lubali lwa mfifi kuli wene.

229
00:20:55,680 --> 00:20:58,120
Ilyo ifipesha amano fyonse fyalepuupuutuka,

230
00:20:58,120 --> 00:21:00,400
bapanga ifya maka
imimana ya menshi...

231
00:21:04,360 --> 00:21:08,840
..ukukopa mu fibashi
kanshi Intanda ya Mfwa kuti yalya.

232
00:21:12,720 --> 00:21:16,880
Ukufuma ku maselo ayakakatika pamo
kwaishile inshila iipya iya kwikalamo.

233
00:21:18,440 --> 00:21:22,520
Icintu ica mweo ica maselo ayengi cipangwa.

234
00:21:27,600 --> 00:21:31,400
Mu myaka amamilioni 100 ayakonkelepo,

235
00:21:31,400 --> 00:21:34,640
aba mu lupwa lwa Ntanda ya Mfwa
ukutwalilila ukukula...

236
00:21:36,960 --> 00:21:39,640
..te mu bukulu fye,

237
00:21:39,640 --> 00:21:41,160
lelo mu bwafya...

238
00:21:43,320 --> 00:21:46,800
..nga umo umo
ama cell yatendeka ukusambilila...

239
00:21:50,400 --> 00:21:54,640
..ukufika ilyo icintu cimo cine cine
ukwaluka kwaisa...

240
00:21:57,600 --> 00:22:00,120
..imibili ya kubalilapo pe sonde.

241
00:22:11,320 --> 00:22:17,720
Bemba nomba alifuuta .
kabili fyaisulamo imisango ya mweo.

242
00:22:17,720 --> 00:22:22,880
Kabili ukufisama pa kati kabo .
ni shikulu wa nsofu.

243
00:22:33,840 --> 00:22:36,440
Tapali umukonko, tapali amenso...

244
00:22:38,120 --> 00:22:42,040
..icishishifye,
amamilimita yatatu mu butali,

245
00:22:42,040 --> 00:22:45,280
ukuikokola umwine ukupula
umupaka wa bemba.

246
00:22:48,000 --> 00:22:49,920
Ukusanguka kwacipeele umubili, .

247
00:22:49,920 --> 00:22:54,520
lelo cimo icacepa nga nshi
kabili icayanguka kuti mwacimona fye.

248
00:23:01,920 --> 00:23:04,040
Ukupanga icintu icikulu

249
00:23:04,040 --> 00:23:08,960
kabili ifyakosa nga nshi kuti fyafwaya
icakubikamo cimo icacindama...

250
00:23:10,120 --> 00:23:11,640
..umupashi wa mweo.

251
00:23:11,640 --> 00:23:16,400
Mu kati ka maselo yonse aya mu mubili wesu a .
ukutenta ukwacepa, ukwakonkwapo kulecitika.

252
00:23:16,400 --> 00:23:19,040
Takuli ne milungu, mu cine cine, .
ico kuti caba ica kusakamana.

253
00:23:19,040 --> 00:23:23,280
Lelo nga filya fine uyu mulilo, .
tulekabila umwela wa oxygen pa kuti tufumye amaka.

254
00:23:25,440 --> 00:23:29,040
Nga takuli iyo,
twali no kupopomenwa fye no kufwa.

255
00:23:32,520 --> 00:23:37,880
Lelo ku nama sha kale, .
umwela wa oxygen wali ukufuma sana ku kufikapo.

256
00:23:42,760 --> 00:23:46,200
Nakwata ifipe fimo ifya mu mpanga pano,
ifibumbwa ifisuma,

257
00:23:46,200 --> 00:23:50,360
ifibumbwa fya ku bwaice, .
lelo te kuti cibe icakosa nga nshi,

258
00:23:50,360 --> 00:23:52,480
makamaka
nga ca kuti tulelanda pa kupuma.

259
00:23:52,480 --> 00:23:54,680
Mwamona,
nga filya fine cali kuli shilya nama sha kubalilapo, .

260
00:23:54,680 --> 00:23:56,600
bapuma ukupitila mu nkanda shabo.

261
00:23:57,680 --> 00:24:00,520
Cilapita,
kabili nga ca kuti fye catonta,

262
00:24:00,520 --> 00:24:03,400
kuti bafumya
umwela ukufuma mu muulu.

263
00:24:03,400 --> 00:24:07,960
Lelo elenganyeni ukuti muli no mweo .
imyaka citika wa bilioni iyapitapo.

264
00:24:07,960 --> 00:24:10,440
Uli umunono ukucila pali ici,
kabili ukwikala pa nshi .

265
00:24:10,440 --> 00:24:15,120
ya bemba umo umwela wa oxygen .
ukupeelwa kwacepa nga nshi.

266
00:24:15,120 --> 00:24:18,560
Ubumi bwali ubunono, ubumi bwali ubunono, .

267
00:24:18,560 --> 00:24:20,720
ubumi bwali bwafilwa.

268
00:24:25,400 --> 00:24:30,080
Lelo ici cipupu ca kale calipumfyanishiwa .
pa nshila iipya iya

269
00:24:30,080 --> 00:24:32,160
ukukosha ukupeelwa kwa iko ukwa mwela wa oxygen.

270
00:24:36,640 --> 00:24:40,640
Utushishi utunono ukushinguluka umubili wa iko,
ukubomfiwa ku kusefa ifya kulya,

271
00:24:40,640 --> 00:24:43,880
nomba baleipekanya mu mutalalila
ku mulimo upya.

272
00:24:45,280 --> 00:24:49,480
Bakwata amaka ya
ukukopa umupashi uukalamba...

273
00:24:51,480 --> 00:24:55,480
..intendekelo ya kwaluka
iyo ikasuminisha ifibumbwa uku .

274
00:24:55,480 --> 00:24:57,960
ukukula no kukosa.

275
00:25:00,960 --> 00:25:04,720
Kabili ukucimfya abacimfyanya .
ni fyo fyonse fyaba.

276
00:25:11,120 --> 00:25:17,360
Inkulo ne nkulo, ifinono
amapindo mu kati ka fibumba yalekulilako,

277
00:25:17,360 --> 00:25:23,960
ukupeta, ukupilibula, ubupilibulo
icifulo icakulisha,

278
00:25:23,960 --> 00:25:25,360
umwela uukalamba...

279
00:25:26,480 --> 00:25:31,080
..ukufika ku cipya conse
iciputulwa ca mubili cilakula.

280
00:25:39,200 --> 00:25:42,840
Mu kufwailisha ukwaluka
ya nsofu nelyo, pa mulandu wa cilya, .

281
00:25:42,840 --> 00:25:44,760
inama imbi iili yonse iya pa nshi iyakulisha, .

282
00:25:44,760 --> 00:25:49,400
ukumoneka kwa fibumba takwaba
inshita ya cishibilo iyaumfwika.

283
00:25:49,400 --> 00:25:51,800
Na kuba, insofu tashaishibikwa
pakuti

284
00:25:51,800 --> 00:25:54,640
amaka yabo aya kusamba muli bemba uwashika.

285
00:25:54,640 --> 00:26:00,080
Lelo ukumoneka kwa .
gills yali ukucila pa kulundulula ukunono.

286
00:26:00,080 --> 00:26:03,160
Caali ukubutuka kwa kwaluka ukwa kwaluka.

287
00:26:07,200 --> 00:26:10,160
Ici ecifulo ca ku Yunna.

288
00:26:10,160 --> 00:26:14,040
Caleikala mu nshita ya Cambrian .
mupepi ne myaka amamilioni 500 iyapitapo.

289
00:26:14,040 --> 00:26:19,600
Nicinshi ico cicitika? Eico, tacali
icisoko, tacalipo isabi,

290
00:26:19,600 --> 00:26:22,800
lelo cinshi cilenga .
icakusekesha ni ici...

291
00:26:22,800 --> 00:26:26,000
Kuti wamona ifi ifya masako .
imipangile

292
00:26:26,000 --> 00:26:28,480
ukubutuka panshi pano mu milongo.

293
00:26:28,480 --> 00:26:32,280
Aba sayansi bamo basumina ukuti ici .
ni bushininkisho bwa kubalilapo .

294
00:26:32,280 --> 00:26:35,000
ukuti twasangile ifya gill.

295
00:26:37,440 --> 00:26:40,520
Amapepala ayatuntulu nga aya
kuti fyakulilako nga nshi

296
00:26:40,520 --> 00:26:43,640
incende ya pamulu
ifyo fyakuma amenshi...

297
00:26:44,960 --> 00:26:49,720
..ukupeela inama amaka
pakuti bakwate umwela uukalamba uwa oxygen.

298
00:26:51,480 --> 00:26:55,320
Kabili, mu cine cine,
oxygen ukucilapo cipilibula amaka ayengi.

299
00:26:55,320 --> 00:26:59,480
Ico kuti capilibula imibili iikalamba, .
ukupita bwangu.

300
00:26:59,480 --> 00:27:04,320
Uku kupanga kwabikile intanshi,
te ku nswi fye,

301
00:27:04,320 --> 00:27:07,760
nangu ku nsofu,
lelo na kabili kuli iwe na kuli ine.

302
00:27:09,600 --> 00:27:13,120
Tulafwaisha ukutontonkanya pa fipimo .
nga cintu ca nswi,

303
00:27:13,120 --> 00:27:16,800
lelo lintu fye bali abasuma
ifingi ifya muntu onse.

304
00:27:18,320 --> 00:27:19,360
Icinyama conse ica mu menshi...

305
00:27:21,120 --> 00:27:23,880
..icipupu, icinyuni,

306
00:27:23,880 --> 00:27:28,920
inama yonse iya mweo ilelo
bafumine ku fikolwe ifyakwata amagill.

307
00:27:31,200 --> 00:27:35,680
E ico, nga ca kuti ama gills yali ni ntontonkanya iisuma nga nshi,

308
00:27:35,680 --> 00:27:38,680
mulandu nshi abengi pali ifwe twabafumishe?

309
00:27:46,960 --> 00:27:52,120
E ico, mu kati ka iyi nswi muli icilangililo ca kuti .
cimo ica fipuupu fyacilapo ukucincimusha ifya kwaluka.

310
00:27:54,960 --> 00:27:58,240
Moneni ici cinyama ica kupapusha.

311
00:27:59,480 --> 00:28:06,560
Ici cimenwa cipya cipya
kabili te nswi ya pa ŋanda.

312
00:28:06,560 --> 00:28:09,240
Nalosha mukutila,
pa muulu cilemoneka nga eel.

313
00:28:09,240 --> 00:28:13,080
Ici cikwata umusana uutali
fin ukubutuka inshila yonse

314
00:28:13,080 --> 00:28:16,160
ukubwelela panshi kuli ici cine cine
ukufuuta umucila pano.

315
00:28:16,160 --> 00:28:19,400
Ukupanga amabwe ayasuma, lelo moneni...

316
00:28:19,400 --> 00:28:21,960
Moneni ifi fipimo ifipuupuutuka .
ifyo filefuma.

317
00:28:21,960 --> 00:28:26,720
Babili ku ntanshi pano,
kabili na bambi babili ku numa.

318
00:28:31,680 --> 00:28:35,000
Mu cine cine,
fintu cali cinyama icalemoneka ica kupapa!

319
00:28:36,320 --> 00:28:38,640
Lelo ndecingililwa ku mulandu ukalamba.

320
00:28:38,640 --> 00:28:43,920
Icalenga ukuti cibe icaibela ca kuti .
kuti yaikala mu menshi ayaimikwa nga nshi, .

321
00:28:43,920 --> 00:28:46,600
amenshi ayapalamisha .
ukwabula umwela wa mwela,

322
00:28:46,600 --> 00:28:50,720
kabili kuti cacita ifyo .
pantu ni nswi iyakwata inkama.

323
00:28:50,720 --> 00:28:53,680
Nomba, calicindama nga nshi, nga nshi...

324
00:28:53,680 --> 00:28:55,760
Nga kuti naesha ukucibuula...

325
00:28:55,760 --> 00:28:59,240
Nali no kumona iminwe yandi,
pantu calikwata ifyanso ifisuma

326
00:28:59,240 --> 00:29:01,880
na meno ya maka, aya kufimba.

327
00:29:01,880 --> 00:29:04,760
Uwa! Iseni.

328
00:29:04,760 --> 00:29:06,600
Fintu cali kasitoma uwatelemuka.

329
00:29:06,600 --> 00:29:08,720
Nalefwaya fye ukuti ube
ukufikapo ukumona akanwa ka iko, .

330
00:29:08,720 --> 00:29:11,720
pantu cipita muli ulya kanwa
ukutila kuti calenga

331
00:29:11,720 --> 00:29:17,320
mu kufwaya ukufuuta umwela uwashika,
mu cipe icakwata umushipa wa mulopa

332
00:29:17,320 --> 00:29:20,560
apo umwela wa oxygen wingasalangana

333
00:29:20,560 --> 00:29:23,280
ukulungatika mu mishipa ya iko
inshila.

334
00:29:25,880 --> 00:29:26,920
Uko!

335
00:29:29,560 --> 00:29:33,320
Icimenwa ica mu mpanga,
ilyo e shina lya iko ilya sayansi,

336
00:29:33,320 --> 00:29:36,640
lelo uku kwaluka kulapeela .
ni shina lya iko ilyaishibikwa.

337
00:29:38,040 --> 00:29:44,720
Iyi te nswi iyafuma mu menshi, .
ukufika fye na ku nswi ya mu mapapu pa mpanga.

338
00:29:50,680 --> 00:29:56,480
Uku kufikapo kwa kunwa umwela intanshi .
ukusanguka mu nswi amamilioni 400

339
00:29:56,480 --> 00:30:02,240
imyaka iyapitapo, nga ukusunga ukwayanguka .
ukupanga amenshi ayacepa aya oxygen.

340
00:30:02,240 --> 00:30:07,440
Lelo amapapu yali no kuba infungulo ku .
cimo ica fipuupu ifikulu ifya kwaluka...

341
00:30:09,760 --> 00:30:11,960
..ukubutuka pa mpanga.

342
00:30:15,720 --> 00:30:20,920
Tulebutuka mu nshita na kabili,
imyaka fye amamilioni 300.

343
00:30:24,240 --> 00:30:27,040
Ilyo inama shaleingila
ififulo ifipya...

344
00:30:29,120 --> 00:30:33,080
..ifipimo fyalyalwike,
ama gill yalilubile...

345
00:30:35,720 --> 00:30:37,680
..imibili iyapilibulwa.

346
00:30:40,560 --> 00:30:43,040
Lelo tulebuula
ilyashi lya nsofu...

347
00:30:46,440 --> 00:30:48,920
{\an8}..pa nshita ya kukumanya iya kwaluka.

348
00:31:02,680 --> 00:31:04,920
Mu nshita ya ba dinosa, .

349
00:31:04,920 --> 00:31:08,040
ubumi bwali no kuya icine cine XXL.

350
00:31:09,440 --> 00:31:12,680
Inama ishikulu ukucila fyonse
ukwenda pa Calo.

351
00:31:19,640 --> 00:31:24,480
Lelo umufyashi wa nsofu .
yashala fye iyacepa iya cipyu.

352
00:31:30,040 --> 00:31:34,360
Ici cibumba icinono ca kutendekelako .
AbaAfrica.

353
00:31:38,240 --> 00:31:42,440
Cakwata inshila iitali iya kupitamo ilyo .
kuti cakulilako pa mulu wa Savana,

354
00:31:42,440 --> 00:31:46,200
lelo ubukulu bwa iko ubunono .
ali mupepi no kulipila.

355
00:31:49,960 --> 00:31:52,840
Icikulu nga nshi
iciputulwa ca libwe cileisa.

356
00:31:55,240 --> 00:31:58,640
Inshita yalipwa iya ba dinosaur abakulu.

357
00:32:00,120 --> 00:32:04,320
Ifintu ifyakuloba kwa bantu abengi tafileya
bwino ku nama ishikulu.

358
00:32:04,320 --> 00:32:06,680
Balakabila ifya kulya ifingi nga nshi .
ilyo takuli ifingi pa lwa,

359
00:32:06,680 --> 00:32:08,520
balacelwa ukufyala,

360
00:32:08,520 --> 00:32:11,480
tekuti babwelelemo fye
ukubwelela bwangu bwangu.

361
00:32:11,480 --> 00:32:15,560
Pa kuti mube no mweo, mulekabila .
ukuba uwacenjela, uwalinga,

362
00:32:15,560 --> 00:32:18,960
lelo ukucila pali fyonse, .
mufwile ukuba abacepesha.

363
00:32:18,960 --> 00:32:21,840
Panono nga uyu chap umunono pano.

364
00:32:21,840 --> 00:32:24,360
Ni kwi ali? Pano alipo.

365
00:32:24,360 --> 00:32:26,080
Moneni ifyo.

366
00:32:26,080 --> 00:32:29,800
Ico ni cimuti ca nseke.

367
00:32:29,800 --> 00:32:31,920
Caba mupepi ne myeshi ine nelyo isano.

368
00:32:31,920 --> 00:32:33,920
Fintu cali icawama panono!

369
00:32:35,120 --> 00:32:38,880
Ici cimuti ca hyrax ni .
umwana wa nkumbabulili uwakulishiwe ku minwe,

370
00:32:38,880 --> 00:32:42,920
ukutusuminisha ukukwata amano .
mufyo insofu ingakwata

371
00:32:42,920 --> 00:32:45,400
calemoneka ngefyo tacali icakulilako...

372
00:32:46,720 --> 00:32:49,080
..pantu, ukusumina nelyo iyo,

373
00:32:49,080 --> 00:32:53,960
hyrax ni imo iya nsofu
ifibusa fyapalamisha ifya mweo.

374
00:32:55,640 --> 00:32:59,400
OK, aleisa, nangu ca kuti panono panono.
Iseni.

375
00:33:05,200 --> 00:33:06,800
Nga pali ifyo?

376
00:33:06,800 --> 00:33:10,600
Natunkwa ukubomfya "ishiwi lya c".
Nacipilibula ukuti, ali uwayemba ukwabula ukutwishika.

377
00:33:10,600 --> 00:33:12,320
Moneni ubukulu bwa menso ayo.

378
00:33:14,200 --> 00:33:16,680
Pa numa ya kusansalikwa, kuti .

379
00:33:16,680 --> 00:33:20,960
fyaba inama sha musango uyu
ifyo fyashele ukupitapita mu Calo.

380
00:33:20,960 --> 00:33:24,720
Imisango yonse iya fibumbwa ifikulu kuti yakwata .
yafuminepo umupwilapo.

381
00:33:24,720 --> 00:33:26,760
Hee, iseni.

382
00:33:26,760 --> 00:33:28,120
Ukutontonkanya pa makasa yobe.

383
00:33:32,920 --> 00:33:35,840
Kabili kuti wamona ukuti calisungwa .
fimo ifya mibele

384
00:33:35,840 --> 00:33:37,520
ico cabafwile ukucingililwa.

385
00:33:37,520 --> 00:33:40,480
Cayanguka, cacenjela,
ukwabula ukutwishika,

386
00:33:40,480 --> 00:33:43,040
kabili yalishiba ifya kwikala .
ukufuma mu mafya.

387
00:33:44,040 --> 00:33:48,040
Lelo, mwalishiba, ilya nshita ya kupwa
tacali fye pa lwa konaula.

388
00:33:48,040 --> 00:33:51,680
Na kabili calipeele .
icifulo ca nshita,

389
00:33:51,680 --> 00:33:55,440
icalo conse
ukupya ku kubwelulushiwamo.

390
00:34:01,240 --> 00:34:03,760
Ukwabula umukankaala
amadinaso ayakucimfyanya...

391
00:34:05,040 --> 00:34:10,560
..Africa yali iya fye
iciputulwa ca kwaluka ukubutuka ubusanso.

392
00:34:12,400 --> 00:34:15,600
Ifimenwa tafionaula inshita
ukubwelela ku numa.

393
00:34:18,280 --> 00:34:22,840
Lelo umufyashi wa nsofu .
yashala iyacepa kabili iya boya.

394
00:34:24,000 --> 00:34:27,960
Pa kuti cikule, cilakabila ifya kulya .
kabili ifingi ifya iko.

395
00:34:29,440 --> 00:34:33,200
Lelo iciputulwa icakosa te .
ukusanga ifya kulya fya cungulo.

396
00:34:33,200 --> 00:34:34,840
Ici cilya.

397
00:34:43,440 --> 00:34:45,680
Ifimenwa fifwile fyayanguka ukulya, te fyo?

398
00:34:45,680 --> 00:34:48,080
Pa numa ya fyonse, te kuti babutuke, .

399
00:34:48,080 --> 00:34:50,920
tekuti balwishe
kabili bali konse uko bali.

400
00:34:52,080 --> 00:34:54,960
E ico, te fyo fine,
pantu caumfwika,

401
00:34:54,960 --> 00:34:57,120
ifimenwa tafyafwaya ukuliwa.

402
00:34:57,120 --> 00:35:00,880
Eico, ilyo tekuti balwishe nangu
ukupoka inshila yabo iya kufuma mu mafya,

403
00:35:00,880 --> 00:35:04,800
baishile ne cishinka ica kutiinya .
imisango ya bucingililo, iyo

404
00:35:04,800 --> 00:35:09,800
cipilibula ukuti fyonse ifi ifya busaka pano .
mupepi no kukanacitika ukulya.

405
00:35:12,640 --> 00:35:18,080
Kuli bafyashi ba nkala, .
ifimenwa fyaletele ubwafya bukalamba,

406
00:35:18,080 --> 00:35:22,840
te pa mulandu fye wa myunga nelyo .
amatokisini, lelo ifyo fyapangwa.

407
00:35:23,840 --> 00:35:27,640
Nangu ni nama sha muno nshiku shilalwisha
ukufigaya.

408
00:35:27,640 --> 00:35:29,040
Icipowe ca kwa nani?

409
00:35:35,440 --> 00:35:40,440
E ico, imwe mwe bakwata ifarmu .
kabili amaponi nalimo yakakwata ici.

410
00:35:40,440 --> 00:35:43,360
Iyi ni nkumbabulili.

411
00:35:44,760 --> 00:35:45,920
Moneni ifyo.

412
00:35:45,920 --> 00:35:48,360
Tatwakwata inshita iikalamba iya .
ukucitemwa ukufuma ku nse, .

413
00:35:48,360 --> 00:35:50,840
natusambililemo bwangu bwangu.

414
00:35:50,840 --> 00:35:54,080
Nga nakwata ici ciputulwa pano,
moneni ifyo!

415
00:35:54,080 --> 00:35:57,840
Cilemoneka kwati ni fipimfya fya mpanga.

416
00:35:57,840 --> 00:36:01,520
Kanshi, ici calipooselwe,
calipooselwe,

417
00:36:01,520 --> 00:36:04,520
capita mu mala,
inshila yonse ukupitila mu matumbo ya

418
00:36:04,520 --> 00:36:09,520
zebra, kabili nangu cibe fyo tacigaya sana,
kabili ico ni pa mulandu wa kuti ubukulu .

419
00:36:09,520 --> 00:36:13,040
ifya fishinka ifyo mwingamona .
pano pali icintu cimo icitwa selulosi.

420
00:36:13,040 --> 00:36:17,360
Ni fintu ifikosa ifipeela .
ifimenwa amaka yabo no kukosa kwabo.

421
00:36:17,360 --> 00:36:18,880
Lelo tontonkanyeni pali ici.

422
00:36:18,880 --> 00:36:21,640
Nga ca kuti ica muno nshiku, icakosa,

423
00:36:21,640 --> 00:36:25,760
icilyanyi icaibela ica kulya ifya miti nga impanga
tekuti nsuminishe bwino ici

424
00:36:25,760 --> 00:36:30,400
ifintu, ni shuko nshi ifyo
ifibumbwa fya kubalilapo ifyakwata?

425
00:36:41,240 --> 00:36:46,000
Mu cine cine, tatushininkishe nga ca kuti .
ifikolwe fya nsofu

426
00:36:46,000 --> 00:36:51,280
acitile ukubutuka ku kulima ukulya ilyo .
nangu pa numa ya cicitika ca kupwa.

427
00:36:53,000 --> 00:36:54,600
Ifilembo fya fiko fyalipusana...

428
00:37:03,880 --> 00:37:06,640
..lelo twalishiba ukuti ukubutuka kwacitike

429
00:37:06,640 --> 00:37:08,920
ukutasha pa bucibusa ubushingacitika...

430
00:37:16,480 --> 00:37:18,400
Tali ne fishishi ifyo cali no kufwaya.

431
00:37:19,560 --> 00:37:22,440
Na cintu cimo icacepa nga nshi.

432
00:37:22,440 --> 00:37:25,880
Mwamona,
mu kati ka kwa shikulu wa nsofu,

433
00:37:25,880 --> 00:37:30,800
ibumba lya bashilika ilya maselo ayashilemoneka
ifimenwa ifinono filelongana.

434
00:37:32,600 --> 00:37:34,440
Takuli ukusansa,

435
00:37:34,440 --> 00:37:38,040
ni ntendekelo ya cintu icacindama
ukubomba pamo.

436
00:37:40,840 --> 00:37:45,000
Ubusuma bwandi!
Nani atila ubukulu te bwacindama?

437
00:37:45,000 --> 00:37:48,200
Ici te cipuna ca nshishi,
ni cishibilo ca nkumbabulili!

438
00:37:48,200 --> 00:37:51,360
Ici cifwile ukuba amamita yasano mu butali!

439
00:37:51,360 --> 00:37:55,640
Insofu shaishibikwa pa kulya inkuni .
na fimbi ifya kupangapanga, .

440
00:37:55,640 --> 00:37:58,840
lelo mu cine cine, .
ilyo te lyashi lyonse.

441
00:37:58,840 --> 00:38:02,840
Bacita ukutafuna, ni fimbi
ifintu ifipema ificita ukugaya ifya kulya.

442
00:38:13,280 --> 00:38:18,520
Mu kati ka fipuna fya nshishi, tusanga .
cimo ica filonganino fya kupapusha ifya cifyalilwa.

443
00:38:23,440 --> 00:38:26,280
Nomba, Chris Pakamu,
umulumendo uwatemwa inama,

444
00:38:26,280 --> 00:38:29,520
mulandu nshi aleonaula
icipuna ca nshishi?

445
00:38:29,520 --> 00:38:31,320
Eico, natontonkenyepo inshita itali .
kabili icakosa pali ici.

446
00:38:31,320 --> 00:38:34,040
Ica kubalilapo, bali aba kupapusha
inama ishashipikisha,

447
00:38:34,040 --> 00:38:36,840
bakakuula cipya cipya ici mu kwangufyanya nga nshi.

448
00:38:36,840 --> 00:38:40,000
Kabili icintu ca bubili ca kuti .
ukuti ubushiku bonse, pano konse, .

449
00:38:40,000 --> 00:38:41,760
ifyuni fikabe ifiputuka muli bene.

450
00:38:41,760 --> 00:38:44,880
Mutontonkanye fye pali ine nga nshishi ya buntunse.

451
00:38:44,880 --> 00:38:49,560
Ukulundapo, ifyo ndefwaya .
pantu cili fye mwi samba lya mushili.

452
00:38:49,560 --> 00:38:54,000
Kuli ifipesha amano ifingi pano, .
lelo ndefwaya icintu cimbi.

453
00:38:54,000 --> 00:38:55,680
Ee!

454
00:38:55,680 --> 00:38:58,120
Umusango umbi uwa mweo uleikala .
apa.

455
00:38:58,120 --> 00:38:59,360
Ndetontonkanya ukuti ici eco.

456
00:38:59,360 --> 00:39:01,680
Icinono, ica mutelelwe...

457
00:39:01,680 --> 00:39:03,000
Oh, ee, e fyo caba!

458
00:39:03,000 --> 00:39:04,840
..kabili ica kupapa icacindama.

459
00:39:04,840 --> 00:39:06,560
Moneni ifyo!

460
00:39:08,520 --> 00:39:12,160
Ico ni cisamu ca nshishi.

461
00:39:12,160 --> 00:39:15,440
{\an8}Nomba, icintu icakusekesha
pa lwa iyi fungus ni co kuti mwa .

462
00:39:15,440 --> 00:39:20,760
{\an8}ukucisanga fye mu fipuna fya nshishi,
tapali ukuli konse mu calo.

463
00:39:20,760 --> 00:39:24,120
Mwamona,
ama termite ya musango wa kulima.

464
00:39:24,120 --> 00:39:27,080
Bafuma no kulonganika .
fyonse ifyo ifimenwa ifyafwa,

465
00:39:27,080 --> 00:39:30,440
ifyo bengafilwa ukuipekanya abene, .
kabili lyene balabwela .

466
00:39:30,440 --> 00:39:32,720
kabili ukucipeela ku nshishi.

467
00:39:32,720 --> 00:39:35,200
Ici cipupu cilalya
umubili wa maselo,

468
00:39:35,200 --> 00:39:39,800
kabili lyene ukucipilibula mu fintu .
ifyo ifipesha amano kuti fyalya.

469
00:39:39,800 --> 00:39:41,080
Nga pali ifyo?

470
00:39:42,960 --> 00:39:46,600
Kabili, mu cine cine,
te nkumbabulili fye.

471
00:39:48,400 --> 00:39:53,080
Mupepi na bonse abalya ifimenwa kuti mwacita .
ishina lyakwata ukugaya ifyakulya

472
00:39:53,080 --> 00:39:54,320
ku fimenwa ifinono.

473
00:39:57,120 --> 00:39:58,480
Ubupusano fye...

474
00:40:01,440 --> 00:40:07,440
..abengi balasunga ifyakulya fyabo ifya fimenwa ifinono
ukufisama bwino bwino mu kati ka matumbo yabo.

475
00:40:09,320 --> 00:40:13,880
Nga fintu fye imibili yesu yatendeke ukukula, .
iyi misango ya bucibusa bwatendeke.

476
00:40:13,880 --> 00:40:16,600
Cakosa ukwishiba lintu, nangu cibe fyo,
pantu tatukwete nangu cimo

477
00:40:16,600 --> 00:40:20,680
ifyashalapo ifya nama sha kale
na bakitiliya mu matumbo yabo.

478
00:40:20,680 --> 00:40:24,240
Lelo icintu cimo ico twaishiba bwino bwino, kabili .
e kutila pa myaka amamilioni, .

479
00:40:24,240 --> 00:40:28,440
imisango iingi iya fimenwa naitendeka ukushintilila
pa misango ya ifi ifibusa.

480
00:40:28,440 --> 00:40:31,360
Nga tabakwete, nga bafwile fye.

481
00:40:39,680 --> 00:40:45,320
Inshita shimo, ukucincintila kwa kwaluka ukwacilapo
te mibele ya ku mubili,

482
00:40:45,320 --> 00:40:47,240
bali ni fibusa.

483
00:40:48,440 --> 00:40:51,880
Na nomba,
ukutasha pa fimenwa fya iko ifinono,

484
00:40:51,880 --> 00:40:54,640
ni nshita isuma iya kwesha
umuputule wa saladi.

485
00:40:59,120 --> 00:41:01,920
Inkulo ne nkulo,

486
00:41:01,920 --> 00:41:05,320
amabaluni ya matumbo
mu fakitare ya kupanga umukaka...

487
00:41:07,480 --> 00:41:10,480
..isulamo amabilioni
pa mabilioni

488
00:41:10,480 --> 00:41:12,560
ya fimenwa ifinono ifilya ifimenwa.

489
00:41:19,680 --> 00:41:23,440
Ifyo fye iwe
ukukabila ifya kulya ifyafuma ku fimenwa.

490
00:41:30,320 --> 00:41:33,720
{\an8}Kabili ukucepako pali amamilioni 20
panuma ya myaka...

491
00:41:34,800 --> 00:41:40,000
..tupokelela ici cibumbwa ica kupapusha,
umutuntulu wa kale...

492
00:41:51,840 --> 00:41:55,880
..lelo naiminina pa cifulo ca mucinshi
mita imo mu butali.

493
00:41:57,880 --> 00:42:01,560
Lelo ukusanguka kwafika .
ubwafya bwa kupanga bwa iko.

494
00:42:03,280 --> 00:42:08,760
Ici cimenwa calikula
amenso ya ku ntanshi.

495
00:42:08,760 --> 00:42:10,880
Icisuma ku kusenda ifimenwa...

496
00:42:17,040 --> 00:42:20,240
..lelo ameno yakalamba kuti yaba ne filubo.

497
00:42:33,440 --> 00:42:36,280
Iyi e mutwe wa hyrax umukalamba.

498
00:42:37,920 --> 00:42:43,320
Cakwata ifi ifingi nga nshi
ifiputulwa fya kufimbapo ifyakulisha kulya.

499
00:42:43,320 --> 00:42:45,240
Bushe ayo meno yabomfiwa shani?

500
00:42:45,240 --> 00:42:48,840
E ico, pa kumona ifipondo,
ifintu pamo nga insoka ne nkumba, .

501
00:42:48,840 --> 00:42:51,200
pa kulanga kuli bambi aba hyrax,
kabili, nga bacimfya umutande, .

502
00:42:51,200 --> 00:42:53,120
pa kubamona na bo bene.

503
00:42:53,120 --> 00:42:56,840
Lelo tulingile ukuibukisha ukuti .
iyi ni nama iyalya ifya kulya fya mpanga.

504
00:42:56,840 --> 00:43:00,360
Bushe cikaba shani ukuluma amabuula
na ifi mu nshila?

505
00:43:02,240 --> 00:43:04,440
Eico, cikaba icakosa, .
kabili kuti nalanga .

506
00:43:04,440 --> 00:43:10,600
ukuti ukupitila mu kwalula amenso yandi .
na fimbi ifyalepa

507
00:43:10,600 --> 00:43:15,400
ifipimo fyandi, kabili lyene esheni .
kabili tuka mu saladi wa ng’ombe.

508
00:43:20,080 --> 00:43:23,240
Mu cine cine, te kuti cibombe fye.

509
00:43:23,240 --> 00:43:26,920
Eico, moneni, ilyo amenso yakalamba kuti yaba .
ica kupapusha, kabili mu kushininkisha balikwata .

510
00:43:26,920 --> 00:43:30,880
imibomfeshe yabo, nga uli uwa kulya ifya miti,
kuti baimininako fimo .

511
00:43:30,880 --> 00:43:34,600
uwa bwafya bwa kwaluka
nga ca kutila mulefwaya ukusenda ifya kulya fyenu.

512
00:43:36,800 --> 00:43:40,240
Ameno yakalamba aya ku ntanshi yaisa
na fimbi ifya kucita.

513
00:43:40,240 --> 00:43:44,520
Ku hyrax, cipilibula ukulya ifya kulya .
ukupitila mu lubali lwa ku kanwa.

514
00:43:47,600 --> 00:43:49,200
Lelo na bacipondoka,

515
00:43:49,200 --> 00:43:51,680
ukwaluka kwaile
ukukonka inshila imbi.

516
00:43:57,600 --> 00:44:03,400
Umuntu umo afyelwe na .
impumi iyalepa panono.

517
00:44:10,320 --> 00:44:13,840
Ni ntendekelo ya cintu cimo
icaibela.

518
00:44:24,640 --> 00:44:26,920
E ko bali.
E ko bali.

519
00:44:26,920 --> 00:44:30,000
Pakuti mumone ifyo cingacitika
icinso kuti cakwata amaka ya,

520
00:44:30,000 --> 00:44:33,040
tulekabila umusambi wa fya ku nsengo.

521
00:44:34,720 --> 00:44:38,840
Caba kwati kuba inkalabu, te fyo?
Ukuya ku kufwaya insekete.

522
00:44:38,840 --> 00:44:41,680
Uwa nkumbu? Tefyo icine cine.

523
00:44:41,680 --> 00:44:45,800
Ifi ni nama .
ukukuulwa pa kuti umulimo upwishiwe.

524
00:44:45,800 --> 00:44:47,240
Inkumba...

525
00:44:47,240 --> 00:44:51,560
Icabipa nga nshi ica kuti bacipita muli cilya
umutande ukubwelela mu kuba uwawama.

526
00:44:51,560 --> 00:44:54,840
undefined
undefined

527
00:44:54,840 --> 00:44:59,760
undefined
undefined

528
00:45:02,600 --> 00:45:06,160
undefined
undefined

529
00:45:07,800 --> 00:45:11,800
undefined
undefined

530
00:45:15,440 --> 00:45:18,880
undefined
undefined

531
00:45:18,880 --> 00:45:20,280
undefined

532
00:45:21,920 --> 00:45:25,320
undefined
undefined

533
00:45:27,160 --> 00:45:32,680
undefined
undefined

534
00:45:32,680 --> 00:45:34,920
undefined
undefined

535
00:45:34,920 --> 00:45:37,680
undefined
undefined

536
00:45:37,680 --> 00:45:41,520
undefined
undefined

537
00:45:41,520 --> 00:45:44,960
undefined

538
00:45:44,960 --> 00:45:46,320
undefined

539
00:45:50,840 --> 00:45:56,000
undefined
undefined

540
00:45:56,000 --> 00:45:59,760
undefined
undefined

541
00:45:59,760 --> 00:46:02,200
undefined

542
00:46:04,840 --> 00:46:08,560
undefined
undefined

543
00:46:08,560 --> 00:46:12,200
undefined
undefined

544
00:46:12,200 --> 00:46:15,040
undefined
undefined

545
00:46:15,040 --> 00:46:17,920
цалкам справіліся з задачай
іншым спосабам

546
00:46:17,920 --> 00:46:21,480
і нешта прыдумаў
яшчэ больш незвычайным.

547
00:46:21,480 --> 00:46:26,040
Інструмент, калі хочаце, гэта
можна выкарыстоўваць для ежы, пітва,

548
00:46:26,040 --> 00:46:29,080
адчуваць пах і даследаваць свет.

549
00:46:34,200 --> 00:46:40,440
Гэта быў бы апошні росквіт ан
незвычайнае эвалюцыйнае падарожжа,

550
00:46:40,440 --> 00:46:46,000
падарожжа, якое пачалося
4,2 мільярда гадоў таму назад с

551
00:46:46,000 --> 00:46:49,560
адна клетка, якая размножылася...

552
00:46:53,320 --> 00:46:55,360
..і ўскладняўся...

553
00:46:56,760 --> 00:46:58,000
..атрымаў цела...

554
00:46:59,640 --> 00:47:01,360
..глыбока ўдыхнуў,

555
00:47:01,360 --> 00:47:03,120
і скочыў на зямлю...

556
00:47:09,040 --> 00:47:14,800
..перш чым аб'яднацца з мікробамі,
набраўшыся смеласці стаць веганскім.

557
00:47:18,680 --> 00:47:22,480
І цяпер, пасля незлічоных
пакаленні...

558
00:47:23,920 --> 00:47:26,840
..нос даўжэе...

559
00:47:29,600 --> 00:47:36,200
..цягнучыся да зямлі,
забяспечваючы лепшы доступ да ежы,

560
00:47:36,200 --> 00:47:39,160
таму цела працягвае расці...

561
00:47:41,320 --> 00:47:46,040
..пакуль мы не атрымаем жывёлу
ашаламляльнай складанасці

562
00:47:46,040 --> 00:47:49,800
і памер, які вы
можа проста распазнаць.

563
00:47:58,000 --> 00:48:00,760
Пазнаёмцеся з палеомастодонтом.

564
00:48:03,040 --> 00:48:06,400
{\an8}У яго багажнік,
у яго біўні.

565
00:48:06,400 --> 00:48:09,080
{\an8}Вялікія вушы?
Праца яшчэ працягваецца...

566
00:48:11,320 --> 00:48:16,040
{\an8}..але гэта форма цела
мы маглі б, нарэшце, назваць слана.

567
00:48:20,240 --> 00:48:22,760
І на гэтым эвалюцыя не спынілася.

568
00:48:26,520 --> 00:48:29,840
Ад істот з дзіўнымі
падаўжэнне сківіцы...

569
00:48:34,400 --> 00:48:37,800
..іншыя з выгнутымі ўніз
біўні...

570
00:48:41,840 --> 00:48:47,560
..і, вядома, тыя
абразкі ледніковага перыяду, маманты.

571
00:48:53,720 --> 00:48:57,320
Гіганцкія хабатныя раз
ахапіла ўвесь зямны шар.

572
00:49:02,600 --> 00:49:08,040
Афрыка, Азія, Еўропа

573
00:49:08,040 --> 00:49:10,280
і Паўднёвай Амерыкі.

574
00:49:10,280 --> 00:49:14,440
У нас ёсць доказы нашых адносін
з хабаткамі

575
00:49:14,440 --> 00:49:19,480
з усяго свету, у форме
гэтых разьбярства і жывапісу.

576
00:49:20,680 --> 00:49:24,640
Гэта былі не проста такія істоты
жылі ў гэтым краявіде.

577
00:49:24,640 --> 00:49:27,760
Мы развіваліся разам з імі.

578
00:49:27,760 --> 00:49:31,640
Нашы гісторыі ўнікальныя
пераплятаюцца.

579
00:49:35,880 --> 00:49:40,200
Некаторыя хабаткі былі страчаны
натуральнае змяненне клімату,

580
00:49:40,200 --> 00:49:45,320
але для іншых так і было
дзеянні нашых продкаў.

581
00:49:50,200 --> 00:49:54,120
Сёння толькі тры
віды хоботных застаюцца...

582
00:49:55,600 --> 00:50:00,320
..кожны з'яўляецца ўнутры
апошнія 10 мільёнаў гадоў -

583
00:50:00,320 --> 00:50:01,760
азіяцкі слон...

584
00:50:05,280 --> 00:50:07,200
..афрыканскі лясны слон...

585
00:50:10,760 --> 00:50:13,040
..і, самы вялікі з усіх,

586
00:50:13,040 --> 00:50:17,680
траваедны волат
сфармаваны на адкрытых раўнінах...

587
00:50:19,280 --> 00:50:21,760
..афрыканскі саванны слон.

588
00:50:27,080 --> 00:50:28,360
Выдатна!

589
00:50:30,000 --> 00:50:33,160
Ах, ты цудоўны, ці не так?

590
00:50:33,160 --> 00:50:37,160
Давайце апошні раз паглядзім на іх
неверагодныя істоты.

591
00:50:40,480 --> 00:50:45,960
Складаецца з мільёна мільярдаў клетак,
сілкуецца ад самых вялікіх лёгкіх

592
00:50:45,960 --> 00:50:52,560
любой наземнай жывёлы, і там,
кішка, згорнутая ў клубок, даўжынёй 20 метраў,

593
00:50:52,560 --> 00:50:57,800
напоўнена мікробамі, таму можа
пераварыць увесь гэты раслінны матэрыял.

594
00:50:57,800 --> 00:51:01,760
А потым паглядзіце на фронт тут,
гэтыя біўні, і паміж імі,

595
00:51:01,760 --> 00:51:05,960
гэты незвычайны,
мадыфікаваны нос, яго тулава,

596
00:51:05,960 --> 00:51:09,360
дастаткова моцны, каб забраць
і несці чалавека,

597
00:51:09,360 --> 00:51:12,360
досыць далікатны, каб забраць капейкі.

598
00:51:18,680 --> 00:51:22,880
Эвалюцыйнае падарожжа
што стварыла дзіўнае

599
00:51:22,880 --> 00:51:26,840
і прыгожы слон
гэта толькі адна гісторыя.

600
00:51:29,840 --> 00:51:34,040
Таму што, дзякуючы LUCA,
што аднаклетачны

601
00:51:34,040 --> 00:51:37,400
Апошні універсальны агульны продак,

602
00:51:37,400 --> 00:51:41,760
мы ўсе частка
старажытны род.

603
00:51:42,920 --> 00:51:47,080
Сям'я, якая можа быць
дрэнна падтрымліваць сувязь,

604
00:51:47,080 --> 00:51:50,600
і можа быць крыху нефункцыянальным,

605
00:51:50,600 --> 00:51:55,000
але заўсёды бясспрэчна цудадзейны.

606
00:52:01,520 --> 00:52:02,840
Паглядзіце на гэта!

607
00:52:02,840 --> 00:52:07,560
Я літаральна ўзначальваю групу
сланоў праз лес.

608
00:52:07,560 --> 00:52:09,560
Хто б гэта мог падумаць?

609
00:52:12,200 --> 00:52:16,840
Усё жывое,
усё, што калі-небудзь хадзіла,

610
00:52:16,840 --> 00:52:24,320
плаваў або ляцеў усё звязана
у гэтай адной заблытанай гісторыі, звязанай

611
00:52:24,320 --> 00:52:30,720
той ніткай, якая праходзіць праз а
чатыры мільярды гадоў габелен жыцця.

612
00:52:34,720 --> 00:52:40,280
Эвалюцыя бязладная, эвалюцыя
непрадказальны і такі вялікі,

613
00:52:40,280 --> 00:52:44,080
мы ўсё яшчэ сапраўды высвятляем, як
гэта працуе, але ёсць адзін

614
00:52:44,080 --> 00:52:49,000
тое, што мы ведаем, і гэта
што з улікам часу і рэсурсаў,

615
00:52:49,000 --> 00:52:54,080
гэта прыдумляе істот
якія такія ж выдатныя, як гэта.

616
00:52:56,800 --> 00:53:01,640
І мы павінны шанаваць усіх
жыцця на Зямлі, не грэбуйце ім або

617
00:53:01,640 --> 00:53:06,920
undefined
undefined

618
00:53:06,920 --> 00:53:10,280
undefined

619
00:53:10,280 --> 00:53:12,560
undefined

620
00:53:12,560 --> 00:53:15,080
undefined

621
00:53:16,360 --> 00:53:18,360
undefined

622
00:53:18,360 --> 00:53:20,960
undefined

623
00:53:32,080 --> 00:53:36,880
undefined
undefined

624
00:53:36,880 --> 00:53:39,200
undefined
undefined

625
00:53:40,720 --> 00:53:43,400
undefined

626
00:53:44,680 --> 00:53:46,160
undefined

627
00:53:47,600 --> 00:53:49,480
undefined

628
00:53:53,160 --> 00:53:55,400
undefined

629
00:53:57,040 --> 00:53:58,480
undefined

630
00:53:58,480 --> 00:54:00,240
undefined

631
00:54:01,480 --> 00:54:02,920
undefined

632
00:54:02,920 --> 00:54:04,840
undefined

633
00:54:04,840 --> 00:54:07,520
undefined
незвычайныя птушкі.

634
00:54:17,280 --> 00:54:18,760
Але спачатку,

635
00:54:18,760 --> 00:54:23,960
адкуль мы ведаем, што ўсё
жыццё на Зямлі мае агульнага продка?

636
00:54:26,840 --> 00:54:31,840
На працягу стагоддзяў выкапні забяспечвалі
акно ў мінулае,

637
00:54:31,840 --> 00:54:35,240
дапамагае навукоўцам рэканструяваць
дрэва жыцця.

638
00:54:36,400 --> 00:54:41,640
У мінулым наша разуменне
для таго, як выкапні ўпісваюцца ў гэта

639
00:54:41,640 --> 00:54:45,880
вялікая сістэма жыцця на Зямлі
была параўнальная анатомія,

640
00:54:45,880 --> 00:54:48,560
і гэта працавала на працягу доўгага часу,
і гэта быў выдатны інструмент.

641
00:54:48,560 --> 00:54:51,280
Навукоўцы паглядзелі б што
жывёл або іншых арганізмаў

642
00:54:51,280 --> 00:54:53,520
было агульнае,
ці не мелі агульнага,

643
00:54:53,520 --> 00:54:56,320
паспрабаваць аднавіць
іх эвалюцыйныя адносіны.

644
00:54:56,320 --> 00:54:58,080
Думаю адно
мы павінны мець на ўвазе

645
00:54:58,080 --> 00:55:00,640
калі мы глядзім на выкапні,
мы глядзім толькі на рэшткі,

646
00:55:00,640 --> 00:55:02,960
што засталося ззаду,
і гэта не заўсёды поўна.

647
00:55:02,960 --> 00:55:05,680
Такім чынам, гэта як спроба рэканструяваць
рука па адбітку пальца.

648
00:55:05,680 --> 00:55:08,720
І мы зрабілі шмат памылак.
СМЯЕЦЦА

649
00:55:11,520 --> 00:55:13,760
{\an8}Але ў сярэдзіне апошняга
стагоддзе,

650
00:55:13,760 --> 00:55:16,760
{\an8}адкрыццё змяніла ўсё.

651
00:55:16,760 --> 00:55:19,840
З'яўленне ДНК сапраўды
змяніў гульню.

652
00:55:19,840 --> 00:55:23,520
Мы не маглі вывучыць дрэва жыцця
толькі з параўнальнай анатоміяй.

653
00:55:23,520 --> 00:55:24,640
Вам патрэбна ДНК.

654
00:55:27,600 --> 00:55:31,680
Мы можам параўноўваць гены адзін з адным,
параўнаць гэтыя паслядоўнасці генаў

655
00:55:31,680 --> 00:55:34,800
адзін аднаму, паглядзіце на лісты
якія ўтрымліваюць гэтыя гены,

656
00:55:34,800 --> 00:55:38,080
і выкарыстоўваць гэтую інфармацыю, каб паспрабаваць
каб зразумець, наколькі розныя

657
00:55:38,080 --> 00:55:39,960
арганізмы звязаны адзін з адным.

658
00:55:42,920 --> 00:55:47,240
Аналізуючы ДНК, навукоўцы
выявілі, што некаторыя

659
00:55:47,240 --> 00:55:49,160
істоты, якія выглядаюць зусім па-рознаму

660
00:55:49,160 --> 00:55:52,080
{\an8}на самай справе цесна звязаны,

661
00:55:52,080 --> 00:55:54,720
{\an8}як афратэрыйскія млекакормячыя.

662
00:55:58,240 --> 00:56:03,840
І гэта таксама дазволіла нам прасачыць
дрэва жыцця яшчэ далей

663
00:56:03,840 --> 00:56:08,720
чым калі-небудзь раней,
аж да свайго кораня.

664
00:56:10,400 --> 00:56:13,280
УСЕ: ЛУКА.
СМЯЕЦЦА

665
00:56:13,280 --> 00:56:16,480
Апошні універсальны агульны продак
да ўсяго жыцця на Зямлі.

666
00:56:17,760 --> 00:56:21,640
Гэта апошні арганізм, які мы можам
пакажыце назад і скажыце: «Гэта

667
00:56:21,640 --> 00:56:25,960
«сваяк не толькі наш, але
бактэрыі, сланы і бананы».

668
00:56:25,960 --> 00:56:29,160
Мне падабаецца думаць пра LUCA
як не толькі маё

669
00:56:29,160 --> 00:56:32,000
пра-пра-пра-пра-пра-пра-
незалежна ад бабулі і дзядулі,

670
00:56:32,000 --> 00:56:35,440
але ва ўсіх
пра-пра-пра-пра-пра- любы дзядуля.

671
00:56:36,680 --> 00:56:39,920
У знакавым даследаванні,
навукоўцы прааналізавалі

672
00:56:39,920 --> 00:56:44,680
ДНК 700 розных мікробаў
відаў, пошук

673
00:56:44,680 --> 00:56:48,600
для шаблонаў, якія ім дапамогуць
рэканструяваць генетычны код LUCA.

674
00:56:49,680 --> 00:56:53,640
Наша здольнасць сапраўды секвенировать ДНК
адкрыла нашу здольнасць

675
00:56:53,640 --> 00:56:57,720
глядзець глыбока ў часе
4 мільярды гадоў таму

676
00:56:57,720 --> 00:57:00,160
і прыйсці да лепшага
разуменне чаго

677
00:57:00,160 --> 00:57:03,080
наш апошні універсальны агульны продак
можа выглядаць.

678
00:57:05,280 --> 00:57:08,920
Даследаванне паказала, што LUCA
верагодна, меў

679
00:57:08,920 --> 00:57:14,560
больш за 2600 генаў,
што робіць яго дзіўна складаным.

680
00:57:17,520 --> 00:57:20,080
Значыць, не было
абавязкова першая форма жыцця.

681
00:57:20,080 --> 00:57:23,400
Гэта амаль напэўна не было,
але гэта той, які прайшоў.

682
00:57:23,400 --> 00:57:28,480
З той адной іскры, мы бачым
паходжанне ўсяго нашага жыцця

683
00:57:28,480 --> 00:57:30,880
бачыць сёння ў яго неверагодным
разнастайнасць.

684
00:57:36,440 --> 00:57:38,920
Разумеючы, што мы ўсе
прыйшоў з LUCA,

685
00:57:38,920 --> 00:57:44,520
тое самае насенне дрэва жыцця,
гэта сапраўды прыніжальна для мяне.

686
00:57:44,520 --> 00:57:47,040
Гэта спосаб мыслення
пра свет

687
00:57:47,040 --> 00:57:49,800
значна больш звязаным спосабам.

688
00:57:49,800 --> 00:57:51,400
Усе мы родам з аднаго месца.

689
00:57:53,280 --> 00:57:58,000
Мы не толькі пашырылі наш
разуменне жыцця дрэва, але

690
00:57:58,000 --> 00:58:01,760
гэта змяніла наша разуменне
дзе мы ўпісваемся ў дрэва жыцця.

691
00:58:05,720 --> 00:58:09,320
Хочаш ведаць, як слон
звязана з рыбай-клоўнам?

692
00:58:09,320 --> 00:58:13,640
Даведайцеся больш у плакаце ад
Адкрыты універсітэт на дрэве жыцця.

693
00:58:13,640 --> 00:58:17,600
Каб атрымаць бясплатную копію, адсканіруйце
QR-код на экране або званок...

694
00:58:21,200 --> 00:58:22,520
..або наведаць...


